สถานะในที่ดินแต่ละผืนนั้น มีเอกสิทธิในที่ดินไม่เหมือนกัน ซึ่งหนังสือแสดงเอกสารสิทธ์ที่ดิน ได้แก่ ใบจอง (น.ส.2) คือ หนังสือที่ทางราชการออกเพื่อแสดงการยอมให้เข้าครอบครองที่ดินชั่วคราว โดยกำหนดเงื่อนไขให้ผู้ที่เข้าครอบครองที่ดินต้องทำประโยชน์ในที่ดินภายในระยะเวลาที่กำหนด หากทำตามกำหนดก็สามารถขอออกโฉนดที่ดินได้ , หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 , น.ส.3 ก., น.ส.3ข.) คือ หนังสือคำรับรองจากพนักงานเจ้าหน้าที่ว่าได้ทำประโยชน์ในที่ดินได้ แต่ผู้ครอบครองที่ดินมีเพียงสิทธิ์ครอบครองแต่ไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้น ,ใบไต่สวน (น.ส.5) คือ แบบการสอบสวนเพื่อนำไปออกโฉนดที่ดิน มีค่าเท่ากับโฉนดที่ดิน แต่ปัจจุบันแทบไม่มีเอกสารประเภทนี้เหลืออยู่แล้ว  และสุดท้ายคือโฉนดที่ดิน คือ หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน

การครอบครองปรปักษ์ คืออะไร นั้นได้ถูกกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์  มาตรา 1382  บัญญัติว่า  “บุคคลใดครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นไว้โดยความสงบและโดยเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ถ้าอสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลา 10 ปี ถ้าเป็นสังหาริมทรัพย์ติดต่อกันเป็นเวลา 5 ปี ไซร้ ท่านว่าบุคคลนั้นได้กรรรมสิทธิ์”  ซึ่งหลักในการครอบครองปรปักษ์  คือ 1)   ต้องมีการครอบครอง คือ เข้าไปครอบครองทำกินในที่ดินของผู้อื่นไว้เป็นของตนเอง ซึ่งอาจทำโดยเข้าไปครอบครองเอง หรือให้ผู้อื่นครอบครองไว้แทนก็ได้  2)   ที่ดินของผู้อื่น คือ ต้องเป็นที่ดินมีเจ้าของ ไม่ใช่ที่สาธารณะ หรือที่ดินของรัฐ และเจ้าของที่ดินนั้นต้องมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินประเภทโฉนดที่ดิน มีเพียงใบไต่สวน, น.ส.3ก หรือ ส.ค.1 จะมีการครอบครองปรปักษ์ไม่ได้   3)   โดยความสงบ คือ ครอบครองโดยไม่ถูกกำจัดให้ออกไป หรือไม่ถูกฟ้องขับไล่   4)   โดยความเปิดเผย โดยให้ผู้อื่นเข้าใจว่าตนเป็นเจ้าของ 5)   ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ คือ ไม่ใช่ครอบครองแทนเจ้าของที่ดิน หรือแทนผู้อื่น หรือครอบครองในฐานะผู้เช่า หรือผู้อาศัย 6)   ครอบครองเป็นระยะเวลา 10 ปี ติดต่อกันเป็นอย่างน้อย ถ้าต่ำกว่า 10 ปี ก็ไม่ได้กรรมสิทธิ์ แต่ระยะเวลาครอบครองนี้ อาจโอนให้กันได้ และสามารถนำระยะเวลาของผู้โอนมารวมกับระยะเวลาครอบครองของผู้รับโอนได้  เมื่อคุณทราบถึงหลักการครอบครองปรปักษ์ แล้ว  คุณก็ควรรู้วิธีการป้องกันเพื่อไม่ให้มีบุคคลอื่นใดเข้ามาทำการแย่งที่ดินของคุณด้วยการครอบครองปรปักษ์  เพราะกว่าที่คุณจะได้ที่ดินมา  ไม่ใช่เรื่องง่าย  ดังนั้น การรักษาที่ดินให้อยู่กับเราได้นานจึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรละเลยเป็นอย่างยิ่ง  ยิ่งที่ดินของคุณเป็นที่ทำเลสวย  สภาพที่ดินอุดมสมบูรณ์  ยิ่งต้องไม่ควรปล่อยให้ใครเข้ามาใช้ประโยชน์ในที่ดินของคุณ

หลักการครอบครองปรปักษ์ เป็นหลักการที่เข้าใจได้ไม่ยาก  การที่คุณมีที่ดินสวยๆ ทำเลดีๆ คุณควรที่จะต้องดูแลรักษาที่ดินฝืนนั้น โดยหาเวลาว่างไปดูที่ดินว่าตอนนี้อยู่ในสภาพเช่นไรบ้าง ติดป้ายหวงห้ามการใช้ที่ดิน หรืออาจจะจ้างคนในพื้นที่ดูแลที่ดินแทนคุณก็สามารถกระทำได้เพื่อเป็นการป้องกันไม่ใก้ที่ดินของคุณถูกแยกการครอบครองปรปักษ์

Facebook Comments